Organisatieschema
Nieuws en archief
Web hyperlinks
Contact en localisatie

Onderzoek in het UVCB
Ethisch comité

Klinisch onderzoek

In september 2008 werd er een eenheid opgericht voor de ontwikkeling, organisatie en professionalisering van klinische studies. Deze klinische onderzoekseenheid (CRU voor 'clinical research unit') is het resultaat van de samenwerking tussen het UVC Brugmann en het UKZKF.

Deze CRU is lid van het European Forum for Good Clinical Practice (EFGCP).

Reviewcomité voor Klinisch Onderzoek

Een Reviewcomité voor Klinisch Onderzoek werd onlangs samengesteld. Dit Comité staat onder toezicht van de Algemeen Medisch Directeur en heeft als doel :

• het deel "U" van het UVC Brugmann te ontwikkelen ;
• de verdiensten voor het UVC Brugmann na te gaan voor elke studie (eigen middelen of in samenwerking met de industrie of een externe promotor), voorafgaand aan het advies van het Ethisch Comité (EC) ;
• de politiek van het ziekenhuis af te stemmen op het klinisch onderzoek en aanwijzingen geven inzake regels en middelen ;  
• de investigators inlichten betreffende de programma's en contracten ;
• bijdragen tot de inzet, de vorming en de kwalificatie van de investigators en het ondersteunend personeel.

Meewerken aan klinische studies of proefkonijn spelen ?

Klinische studies bij mensen van alle leeftijden zijn een onmisbare fase in het medisch onderzoek. De geneeskunde heeft er immers een groot deel van de huidige therapeutische vooruitgang aan te danken.

In de collectieve verbeelding hebben klinische studies een slechte reputatie om diverse redenen: angst voor het nieuwe en het onbekende, zoeken en tasten, experimenteren, placebo, weinig geweten over de bijwerkingen… Kortom, de patiënt (of gezonde vrijwilliger) voelt zich een proefkonijn.

Meewerken aan een klinische studie, betekent: je gezondheid in eigen handen nemen en je altruïstisch opstellen. Een klinische studie biedt de kans om te pro? teren van een nieuwe behandeling als er nog geen geneesmiddelen bestaan of als de bestaande geneesmiddelen ondoeltreffend zijn of slecht verdragen worden. Proeven op mensen zijn dan ook onvervangbaar om de reële waarde van een behandeling na te gaan. Deze naar zekerheid strevende vorm van geneeskunde ligt aan de basis van de zogenaamde 'evidence-based medicine' (op bewijzen gebaseerde geneeskunde). We hebben immers slechts zelden een perfect zicht op het natuurlijke verloop van een ziekte.
Vaak is het onmogelijk om op basis van enkele klinische feiten uit te maken of het waargenomen resultaat te danken is aan het effect van de behandeling zelf, spontane genezing of een placebo-effect. Vandaar dat de meeste klinische studies 'gecontroleerde' studies zijn, met andere woorden: dat de proefbehandeling vergeleken wordt met de afwezigheid van behandeling of met een andere bekende behandeling. Die validatie bij de mens verloopt binnen een zeer strikt wettelijk kader.

Vandaag is deelneming aan een klinische studie louter vrijwillig: de patiënt kan zich op elk ogenblik terugtrekken uit de studie en krijgt tegelijk de waarborg dat hij vervolgens de best mogelijke behandeling krijgt voor zijn ziekte.
Patiënten die bereid zijn om mee te werken aan een studie, worden bijzonder goed gevolgd en begeleid. Het aantal bezoeken en de bestede tijd liggen meestal hoger dan bij de standaardbehandeling. Dat wordt soms aangevoeld als zwaar, maar wordt gecompenseerd door psychologische ondersteuning.

Patiënten - ongeacht hun afkomst - aarzelen zeer vaak om deel te nemen aan klinische studies, terwijl ze er niet voor terugschrikken om stoffen in te nemen die aan geen enkele controle onderworpen zijn (Chinese kruiden bijvoorbeeld). De subjectieve ervaring van de individuele patiënt blijft een zeer belangrijk gegeven, al verandert zijn kijk toch grondig na een eerste deelneming. Zijn aanvankelijke scepsis maakt dan plaats voor dankbaarheid en enthousiasme.
Onze overheidsinstellingen zijn er in de eerste plaats om patiënten te behandelen, niet om ze als proefkonijnen te gebruiken. 'Proefkonijn' is dan ook een term die we beter voorgoed zouden schrappen uit onze woordenschat.

Meer weten over klinisch onderzoek :

• De klinische proeven in het ziekenhuis (in Hospitals.be, vol. 7 - nr 4, 2009)
• Financiering van het klinisch onderzoek (in Hospitals.be, vol. 8 - nr 1, 2010)
• Uitvoering van klinische studies (in Hospitals.be, vol. 8 - nr 2, 2010)

Referentieteksten :

• Good Clinical Practice : Consolidated Guideline (ICH)
• Declaration of Helsinki (World Medical Association)
• Wet van 7 mei 2004 betreffende de experimenten op de menselijke persoon (Belgisch Staatsblad)